रुद्राक्ष — फाइदा, लगाउने तरिका, मूल्य र खेती (Rudraksha in Nepali)
रुद्राक्ष एउटा रूखको निलो फलभित्रको कडा बिउ हो, जसलाई भगवान शिवसँग जोडेर माला वा एउटै दानाका रूपमा लगाइन्छ। यसको सतहमा एक छेउदेखि अर्को छेउसम्म जाने प्राकृतिक धर्सालाई "मुखी" भनिन्छ। हामी काठमाडौंको एउटा पसल हौं; हाम्रा रुद्राक्ष पूर्वी नेपालको अरुण र तमोर उपत्यका तथा भोजपुरको दिङ्ला वरपरका ती किसान परिवारबाट आउँछन्, जसलाई हामी व्यक्तिगत रूपमा चिन्छौं।
| मुखी | देवता | ग्रह | केका लागि लगाइन्छ |
|---|---|---|---|
| 1 मुखी | स्वयं भगवान शिव | सूर्य | आध्यात्मिक साधना, अहंकारबाट मुक्ति |
| 2 मुखी | अर्धनारीश्वर (शिव-पार्वती) | चन्द्र | दाम्पत्य र परिवारमा मेलमिलाप |
| 3 मुखी | अग्नि देव | मंगल | नयाँ सुरुवात, आत्मविश्वास |
| 4 मुखी | ब्रह्मा | बुध | विद्या, स्मरणशक्ति, बोली |
| 5 मुखी | कालाग्नि रुद्र | बृहस्पति (गुरु) | शान्ति, मनको स्थिरता, जप |
| 6 मुखी | कार्तिकेय | शुक्र | संकल्प, एकाग्रता, अनुशासन |
| 7 मुखी | महालक्ष्मी | शनि | स्थिर जीविका, शनिको समयमा राहत |
| 8 मुखी | गणेश | राहु | बाधा हटाउने, नयाँ काम |
| 9 मुखी | दुर्गा माता | केतु | निर्भयता, साहस, रक्षा |
| 10 मुखी | भगवान विष्णु | — (दस दिशा) | सबै दिशाबाट रक्षा |
| 11 मुखी | हनुमान र एकादश रुद्र | — | भक्ति, आत्मसंयम |
| 12 मुखी | सूर्य देव | सूर्य | नेतृत्व, अधिकार |
| 13 मुखी | कामदेव र इन्द्र | शुक्र | आकर्षण, कला |
| 14 मुखी | देवमणि; हनुमान | शनि | अन्तर्ज्ञान, स्पष्ट निर्णय |
| 15 मुखी | पशुपतिनाथ | — | करुणा, सेवा |
| 16 मुखी | महामृत्युञ्जय शिव | — | डरबाट मुक्ति, परिवारको रक्षा |
| 17 मुखी | कात्यायनी र विश्वकर्मा | — | टिकाउ निर्माण, सम्पत्ति |
| 18 मुखी | भूमि देवी | — | जग्गा, खेती, सम्पत्ति |
| 19 मुखी | नारायण | — | पूर्ण समृद्धि |
| 20 मुखी | ब्रह्मा | — | ज्ञान र दूरदृष्टि |
| 21 मुखी | कुबेर | — | पुस्तौंसम्म समृद्धि |
यी परम्परागत मान्यता हुन् — कुनै उपचारको दाबी वा पक्का नतिजा होइन। रुद्राक्ष सुकेको बिउ हो; कुनै रोगको उपचार होइन।
रुद्राक्ष कसरी लगाउने
- नुहाएर सफा लुगा लगाउनुहोस्।
- रुद्राक्षमा अलिकति सफा पानी छर्केर पुछ्नुहोस्।
- छातीनजिक राखेर "ॐ नमः शिवाय" कम्तीमा ११ पटक — सके १०८ पटक — जप गर्नुहोस्।
- निधारमा छुवाएर लगाउनुहोस्। रातो, कालो वा पहेँलो धागो, वा चाँदी/सुनको क्याप परम्परागत हो।
पहिलो पटकका लागि ५ मुखी रुद्राक्ष परम्पराको उत्तर हो — जो कोहीले, कुनै दीक्षाबिना लगाउन सक्छ। मलामी वा मसान जानुअघि र दाम्पत्य सम्बन्धको बेला खोलेर राख्नुहोस्; आफूले लगाएको रुद्राक्ष अरूलाई लगाउन नदिनुहोस्; साबुन र स्याम्पुबाट टाढा राख्नुहोस्। बाँकी नियम परिवारअनुसार फरक हुन्छन्।
रुद्राक्षको माला
जप मालामा सामान्यतया १०८ दाना र एउटा गुरु दाना हुन्छ, र प्रायः ५ मुखी दानाबाट बनाइन्छ। मालामा दानाको एकरूपता ठूलो आकारभन्दा बढी महत्त्वपूर्ण हुन्छ। हरेक रुद्राक्षको मन्त्र एउटै हो: ॐ नमः शिवाय।
सक्कली रुद्राक्ष कसरी चिन्ने
दुवै छेउमा मुखीका धर्सा गन्नुहोस् — हरेक धर्सा नटुटी पूरा जानुपर्छ। सतह काठजस्तो खस्रो हुनुपर्छ; जोडेको धर्सो हुनु हुँदैन; रङ उत्रिनु हुँदैन। पानीमा डुब्ने वा दुई सिक्काबीच घुम्ने परीक्षणले केही प्रमाणित गर्दैन। पैसा तिर्नुअघि त्यही दानाको फोटो र भिडियो माग्नुहोस्। नेपाली दाना ठूला र गहिरा धर्साका हुन्छन्; इन्डोनेसियाली दाना साना — दुवै सक्कली, तर मूल्य फरक।
रुद्राक्ष खेती
रुद्राक्षको रूख अग्लो, सदाबहार रूख हो, जुन पूर्वी नेपालका पहाडमा — विशेष गरी अरुण र तमोर उपत्यका र भोजपुरको दिङ्ला क्षेत्रमा — फल्छ। वर्षमा एक पटक फसल हुन्छ। निलो फलको गुदी हटाएर भित्रको बिउ धोएर छायाँमा सुकाइन्छ। तपाईं रुद्राक्ष किसान हुनुहुन्छ भने आफ्ना दाना सिधै हाम्रो वेबसाइटमा बेच्न सक्नुहुन्छ।
रुद्राक्षको मूल्य
मूल्य मुखी, आकार र दानाको अवस्थाअनुसार फरक हुन्छ। ५ मुखी सबैभन्दा सस्ता सक्कली दानामध्ये पर्छ; १ मुखी, १४ मुखी र १६ माथिका दाना धेरै महँगा हुन्छन्। नेपाल र भारतमा हामी मूल्य अनुरोधमा, रुपैयाँमा, त्यही दानाको फोटो र भिडियोसहित लेखेर पठाउँछौं।
धेरै सोधिने प्रश्न
रुद्राक्ष के हो?
Elaeocarpus ganitrus रूखको निलो फलभित्रको कडा बिउ। "रुद्र" (शिव) + "अक्ष" (आँखा) — शिवको आँखा।
रुद्राक्षको मूल्य कति हुन्छ?
मुखी, आकार र अवस्थाअनुसार। ५ मुखी सस्ता दानामध्ये पर्छ। हामी नेपाल र भारतमा मूल्य अनुरोधमा, रुपैयाँमा बताउँछौं।
५ मुखी रुद्राक्षको फाइदा के हो?
परम्परामा यो कालाग्नि रुद्रको दाना हो, बृहस्पतिको ग्रह; शान्ति, मनको स्थिरता र जपसँग जोडिएको। जो कोहीले लगाउन सक्छ।
महिलाले रुद्राक्ष लगाउन मिल्छ?
मिल्छ। परम्पराले कसैलाई रोक्दैन।
नेपालमा रुद्राक्ष कहाँ फल्छ?
पूर्वी नेपालका पहाडमा — अरुण र तमोर उपत्यका र भोजपुरको दिङ्ला क्षेत्रमा।
प्रश्न छ? WhatsApp मा लेख्नुहोस् — पैसा तिर्नुअघि तपाईंको दानाको फोटो र भिडियो पठाउँछौं। नेपाल र भारतमा मूल्य अनुरोधमा।
WhatsApp मा सोध्नुहोस्In English: /rudraksha-benefits